بررسی تأثیر بو و صدا در تثبیت خاطرات در خواب، در سال ۲۰۰۷، یک دانشمند عصب شناس به نام دکتر «یان بورن» (Jan Born) و همکارانش در دانشگاه «لوبک» (Lubeck) آلمان به بررسی امکان کنترل فرآیند مرور خاطرات در خواب پرداختند. در این مقاله قصد داریم نتایج آنها را در مورد بررسی تأثیر بو و صدا در تثبیت خاطرات در خواب مرور کنیم. با ما همراه باشید.

تاثیر بو در تثبیت خاطرات

در سال ۲۰۰۷، یک دانشمند عصب شناس به نام دکتر «یان بورن» (Jan Born) و همکارانش در دانشگاه «لوبک» (Lubeck) آلمان به بررسی امکان کنترل فرآیند مرور خاطرات در خواب پرداختند. آنها از ۱۸ شرکت‌کننده در تحقیق خواستند تا پیش از خواب، یک بازی ذهنی را انجام دهند. در این بازی هر فرد باید موقعیت ۱۵ جفت تصویر که بر صفحه نمایشگر رایانه ظاهر می شد را به خاطر می‌سپرد. در انجام این بازی، شرکت‌کنندگان یک گل سرخ را نیز بو می‌کردند. سپس در طی خواب، نیمی از این افراد باز هم در معرض رایحه‌ی گل سرخ قرار گرفتند. تیم پژوهشی بر این باور بود که این کار سبب تثبیت هر چه بیشتر آموخته‌های آن‌ها می‌شود.

انتخاب «بو» به عنوان محرک بی‌دلیل نبود، زیرا این عامل (بر عکس عواملی دیگر نظیر «صدا» یا «نور») خواب افراد را بر هم نمی‌زد و آن‌ها را بیدار نمی‌کرد. همچنین یکی دیگر از دلایل جالب برای این انتخاب، وجود ارتباط نزدیکی است که بو با خاطرات دارد. در واقع، برخی نواحی مغز که به پردازش بوها می‌پردازند، به طور مستقیم با بخش هیپوکامپ مغز ارتباط دارند. گفتنی است هیپوکامپ بخشی از مغز است که نقش بسیار مهمی در شکل دهی به خاطرات دارد. نتیجه‌ی این آزمایش، پیش‌بینی دانشمندان را تایید می‌کرد. در واقع مشخص شد افرادی که طی خواب در معرض رایحه‌ی گل سرخ بودند، پس از بیدار شدن بیشتر از گروه دوم می‌توانستند جفت تصاویر دیده شده را به خاطر آورند.

تاثیر صدا در تثبیت خاطرات

مدتی بعد، دکتر «کن پالر» (Ken paller) مدیر برنامه‌ی عصب‌شناسی شناختی دانشگاه «نورث‌وسترن» (Northwestern) در ایالات متحده که تحت تاثیر مطالعه‌ی تاثیر بو بر تثبیت خاطرات قرار گرفته بود، تصمیم گرفت نقش یکی دیگر از محرک‌ها یعنی «صدا» را بر توانایی یادآوری بهتر خاطرات بررسی کند. دکتر پالر به همین منظور، آزمایشی ترتیب داد. شرکت‌کنندگان در این آزمایش باید موقعیت ۵۰ تصویر موجود بر روی نمایشگر رایانه را به خاطر می‌سپردند. هر تصویر با یک صدا همراه بود. برای نمونه تصویر «گربه» با صدای گربه و تصویر «کتری» با صدای سوت پس از جوشیدن آب همراه شده بود. این افراد پس از کار با این تصاویر، به خواب می‌رفتند. سپس پژوهشگران نیمی از این صداها را طی خواب برای آن‌ها پخش کردند. پس از بیدار شدن افراد از خواب، توانایی آن‌ها در یادآوری مجدد موقعیت تصاویر سنجیده شد.

همان طور که این پژوهشگران پیش‌بینی می‌کردند، افرادی که در طی خواب صداهای مرتبط با این تصاویر را شنیده بودند بیشتر از گروهی که صداهایی نامرتبط شنیده بودند، می‌توانستند موقعیت تصاویر مربوط به آن صداها را به خاطر آورند. درواقع، شنیدن صداهای مربوط به هر تصویر، احتمال به خاطر آوردن موقعیت آن تصویر را افزایش داده بود.